كنگره مشترك جمهورى خواهان دموكرات و فدرال دموكرات، مجموعه ايی از احزاب، گروهها و كنشگران سياسى و مدنى است که از بطن تجربه مبارزاتی در شکل دادن به وسیعترین ائتلاف سیاسی جمهوریخواهی در مبارزه علیه رژیم جمهوری اسلامی بوجود آمده است. تجربه مبارزاتی که امکان نزدیکی و اتحاد عمل دو فراکسیون جمهوریخواهی  دموکرات (مخالفین فدرالیسم) و فدرال دموکرات (موافقین فدرالیسم) را فراهم آورده است. این تجربه بسیار ارزشمند تئوریک و یا مدل دموکراتیک برای اتحاد عمل جمهوریخواهان حاصل گفتگوها و چانی زنی های سالهای بسیار طولانی طرفدران این دو گرایش فکری یا دو جناح سیاسی در جنبش جمهوریخواهی بوده است 

پیش از این احزاب و تشکل های سیاسی جمهوریخواه برای برپایی ائتلاف سیاسی در دو مورد   افتراق نظر جدی داشتند و به دلیل همین افتراق نظر جمهوریخواهان امکان تجمع زیر یک چطر سیاسی را نداشتند. همچنانکه همگان میدانند جناحی از جمهوریخواهان مخالف فدرالیسم و جناحی دیگر موافق فدرالیسم برای سیستم سیاسی بعد از تغییر رژیم در ایران هستند. شرط اساسی جناح اول (مخالفین فدرالیسم) برای ایجاد ائتلاف سیاسی حذف مفهوم فدرالیسم در پیمان نامه ائتلاف بود، و شرط اساسی جناح دوم (موافقین فدرالیسم) قید شدن فدرالیسم در پیمان نامه ائتلاف سیاسی بود. به همین علت نیز این دو جناح و یا دو گرایش فکری جمهوریخواهی همواره دور از هم به مبارزه سیاسی ادامه داده اند و دقیقا به علت همین پراکندگی نیز امکان ایجاد یک آلترناتیو سیاسی جمهوریخواهی برای آنان مقدور نشده است. با نیم نگاهی به ائتلافهای سیاسی موجود نیز میتوان ائتلافهای سیاسی با مضمون فوق را در عرصه اپوزیسیون به عینه مشاهده کرد 

کنگره مشترک از تحلیل انتقادی تجربه فوق در طول سالهای طولانی و با تغییر شیوه نگاه به مسئله، تکیه بر متد دموکراتیک “به رسمیت شناختن گرایشهای فکری و جناحهای سیاسی” به جای نفی و یا حذف آنها گام بسیار موثری برداشت. در تفاهم نامه کنگره مشترک، گرایشات فکری و جناحهای سیاسی جمهوریخواه چه موافقین و چه مخالفین فدرالیسم، نه حذف و نه حتی نفی میشوند. بلکه کنگره مشترک با به رسمیت شناختن گرایشات فکری مختلف در جنبش جمهوریخواهی حکمیت در انتخاب و یا عدم انتخاب نظام فدرال در ایران را به مجلس موسسان آتی واگذار میکند. چه تنها مجلس منتخب موسسان است که حق حکمیت دارد و نه این حزب و یا آن تشکل سیاسی. و دقیقا این روش دموکراتیک در برپایی ائتلاف سیاسی بود که به زایش کنگره مشترک انجامیده است  

مبناى همکاری احزاب، سازمانها و کنشگران سیاسی و مدنی یک تفاهم نامه ٨ ماده ايي است. تفاهم نامه ٨ ماده ايي نه تنها به شکل گرفتن کنگره مشترک راه برد، بلکه این کنگره مسیر تفاهم، همبستگی و برآمدن تمامی جمهوریخواهان با هر گرایش فکری را در زیر چطر “شورای راهبردی جمهوریخواهان” هموار ساخته است

کنگره مشترک، فضایی برای همگرایی، همبستگی و اتحاد عمل سیاسی در هر سطحی را از مرکز تا پیرامون، از مخالفین فدرالیسم تا موافقین آن و … را ممکن و میسر ساخته است